**عنوان: از پیشنویس تا کتابفروشی: مصاحبهای اختصاصی با محمدعلی شکروی درباره فرآیند حرفهای چاپ و نشر**
**مصاحبهگر: شقایق فرهنگ (مدیر بخش خبر انتشارات وثوق)**
**مصاحبهشونده: محمدعلی شکروی (مدیر سایت انتشارات وثوق و مدیر انتشارات ارزش قلم)**
**تاریخ: 5 دی ماه 1404
---
**(صحنه: اتاق کار آقای شکروی با قفسههای پر از کتاب و جوایز نشر. مصاحبه در حالی صورت میگیرد که ایشان در حال ورق زدن یک نمونه کتاب تازهچاپ است.)**
**شقایق فرهنگ (شقایق):** سلام آقای شکروی. وقت شما بخیر. ممنون که برای این گفتوگوی صمیمانه وقت گذاشتید. ما امروز قصد داریم سفر یک کتاب را از دیدگاه یک ناشر حرفهای دنبال کنیم. اگر موافق باشید، بحث را به دو بخش اصلی **"قبل از چاپ"** و **"بعد از چاپ"** تقسیم کنیم.
**محمدعلی شکروی (شکروی):** سلام خانم فرهنگ. خوشحالم از این دعوت. بله، دقیقاً همین تقسیمبندی، کلید فهم این صنعت پیچیده و زیباست. بخش اول، دنیای نامرئی و پر از جزئیات است و بخش دوم، مرحله ظهور و رقابت در بازار.
**شقایق فرهنگ :** عالی است. پس بفرمایید، **در مرحله "قبل از چاپ"،** اولین چیزی که بعد از دریافت یک دستنوشته، نظر یک مدیر نشر حرفهای مثل شما را جلب میکند، چیست؟
**شکروی:** *(با تفکر)* پیش از هر چیز، **"صدای نویسنده"** است. اینکه آیا این صدا، اصیل، صادقانه و نو است؟ بعد به سراغ **"انضباط اثر"** میرویم. آیا ساختار منسجمی دارد؟ آیا مخاطب خود را میشناسد؟ گاهی یک اثر از نظر فنی ممکن است ضعفهایی داشته باشد، اما اگر آن صدا و ایده مرکزی قوی باشد، میتواند سرمایهگذاری ارزشمندی باشد. ما در انتشارات **ارزش قلم**، به پرورش چنین آثاری افتخار میکنیم.
**شقایق فرهنگ :** و پس از این تشخیص اولیه، فرآیند دقیق کار چگونه پیش میرود؟
**شکروی:** یک فرآیند چندلایه و تیمی آغاز میشود. **اول: ارزیابی و قرارداد.** اثر توسط داوران متخصص حوزه مطالعه میشود. پس از تأیید، قراردادی شفاف با ذکر دقیق درصد حقالتالیف، تیراژ و تعهدات طرفین منعقد میشود.
**دوم: مرحله طلایی ویرایش.** این مرحله قلب کار است. ویراستار محتوایی، ساختار اثر را تقویت میکند. ویراستار فنی، از نظر زبانی آن را میپیراید. و در نهایت، یک ویراستار نهایی، همه چیز را برای رفتن به مرحله طراحی آماده میکند. این مرحله گاهی چندماه طول میکشد.
**سوم: طراحی و صفحهآرایی.** همزمان با ویرایش نهایی، طراح جلد بر اساس محتوا و بازار هدف، چند طرح ارائه میدهد. صفحهآرا هم فونت، قطع و حاشیهها را با دقت انتخاب میکند تا تجربه خواندن لذتبخش باشد. ما معتقدیم **جلد، اولین فصل از کتاب است** که خواننده آن را میخواند.
**شقایق فرهنگ :** نکته جالبی است. پس از این مراحل، نوبت به مرحله فنی چاپ میرسد. معیار شما برای انتخاب بین چاپ دیجیتال و افست چیست؟
**شکروی:** *(کتابی را از قفسه برمیدارد)* این کتاب، اول کار رماننویس جوانی بود. تیراژ ۵۰۰ نسخه با چاپ دیجیتال چاپ کردیم تا ریسک مالی کمتری داشته باشد و بتوانیم بازخورد بازار را ببینیم. *(کتاب دیگری را نشان میدهد)* اما این دایرةالمعارف، با تیراژ ۲۰۰۰ نسخه و کاغذ و صحافی خاص، حتماً باید افست چاپ میشد.
معیار ما **تیراژ، بودجه، کیفیت مورد انتظار و سرعت** است. امروزه تکنولوژی **چاپ دیجیتال** کیفیت بسیار قابل قبولی ارائه میدهد و برای ناشران، ابزاری استراتژیک شده است.
**شقایق فرهنگ :** بسیار خوب. حالا که کتاب متولد شد، وارد بخش **"بعد از چاپ"** میشویم. اینجا گویا داستان تازه آغاز میشود!
**شکروی:** دقیقاً! *(با انرژی بیشتری صحبت میکند)* بسیاری فکر میکنند کار ناشر با خروج کتاب از چاپخانه تمام میشود. در حالی که تازه **ماموریت اصلی** شروع شده است: **رساندن کتاب به دست مخاطبش.** این مرحله، ترکیبی از علم بازاریابی و هنر ارتباط است.
**شقایق فرهنگ :** چه استراتژیهایی برای این ماموریت دارید؟
**شکروی:** استراتژی ما **چندکاناله** است. **اول: توزیع فیزیکی.** شبکه گستردهای از پخشکنندگان و کتابفروشیهای مستقل در سراسر کشور داریم. حضور فیزیکی کتاب در ویترین، حیاتی است.
**دوم: دنیای آنلاین.** وبسایت انتشارات وثوق، فقط یک ویترین نیست؛ یک **پلتفرم تعاملی** است. معرفی کتاب، گفتوگو با نویسنده، بخش مقالات تخصصی نشر و امکان خرید مستقیم. همچنین شبکههای اجتماعی برای ایجاد جامعهای حول محور کتاب.
**سوم: روابط عمومی و رسانه.** ارسال نسخه بررسی به خبرگزاریها، رسانههای تخصصی و کتاببلاگرهای معتبر. برگزاری رونمایی و جلسات نقد و بررسی.
**چهارم: حضور در نمایشگاههای کتاب.** اینجا هم فروش داریم، هم دیده شدن برند و هم ارتباط مستقیم با مخاطبان.
**شقایق فرهنگ :** با توجه به تجربه شما، بزرگترین چالش نویسندگان تازهکار پس از چاپ کتاب چیست؟
**شکروی:** **"انتظار غیرواقعبینانه"** است. برخی گمان میکنند کتاب به محض چاپ، پرفروش میشود. در حالی که در دریای بیش از ۷۰ هزار عنوان کتاب سالانه در ایران، دیده شدن نیازمند **صبر، مشارکت نویسنده در معرفی و کیفیت خود اثر** است. نویسنده امروز باید کمی هم بازاریاب باشد و با مخاطبانش در فضای مجازی ارتباط برقرار کند.
**شقایق فرهنگ :** و حرف آخر؟ توصیه شما به کسی که اولین دستنوشتهاش را تمام کرده و سرگردان است، چیست؟
**شکروی:** *(با لبخند)* اول، به آن **عشق** بورزید و آن را با دقت ویرایش کنید. دوم، در انتخاب ناشر **عجله** نکنید. تحقیق کنید. قرارداد را با دقت بخوانید. ناشرِ خوب، شریکِ شما در این مسیر است، نه فقط یک چاپخانه. و سوم، **پایدار** باشید. نوشتن و انتشار، یک فرآیند بلندمدت است. اولین کتاب، اولین گام در مسیری است که با استمرار و کیفیت، به نتیجه میرسد.
**شقایق فرهنگ :** از وقتی که در اختیار ما گذاشتید و از این گفتوگوی عمیق و کاربردی بسیار سپاسگزاریم.
**شکروی:** من نیز از شما متشکرم. امیدوارم این گفتوگو برای دوستداران کتاب و نویسندگان عزیز مفید واقع شود.
---
**پایان مصاحبه**
**یادداشت سردبیر (شقایق فرهنگ):** این مصاحبه، چکیدهای از سالها تجربه عملی در عرصه نشر بود. همانطور که آقای شکروی اشاره کردند، موفقیت در این صنعت، ترکیبی از هنر، دقت فنی و استراتژی بازار است.
**(صحنه: پس از پایان رسمی مصاحبه، دوربین هنوز روشن است. آقای شکروی با لحنی صمیمیتر ادامه میدهد.)**
**شقایق فرهنگ:** یک سوال پایانی و مهم، آقای شکروی. با توجه به تمام این فرآیند دقیق و سرمایهبر، پیام نهایی شما به مؤلفانی که ممکن است از این مسیر طولانی واهمه داشته باشند، چیست؟
**محمدعلی شکروی:** *(به جلو خم میشود و با تأکید صحبت میکند)* پیام من بسیار شفاف است: **ما در انتشارات وثوق و ارزش قلم، آماده همکاری با همه مؤلفان محترم، با هر سطح از تجربه و هر نوع مدل انتشار هستیم.** راه انتشار فقط یک مسیر ثابت نیست.
**شقایق فرهنگ:** منظورتون از "هر نوع مدل انتشار" چیست؟
**شکروی:** ببینید، در دنیای نشر امروز، مدلهای همکاری متنوع شده است. برخی از مؤلفان عزیز — به ویژه در کتابهای تخصصی دانشگاهی، تاریخ محلی، یا اشعار — ترجیح میدهند یا شرایط **سرمایهگذاری شخصی** روی اثرشان را دارند. ما به این گروه از عزیزان نیز خدمات حرفهای کامل ارائه میدهیم: از ویرایش و طراحی تا اخذ مجوزها، چاپ با کیفیت و حتی راهنمایی برای توزیع، اما با مدل مشارکتی و شفاف. این یعنی مؤلف بر اساس بودجه خودش، کنترل بیشتری بر فرآیند دارد و ما به عنوان مشاور و مجری فنی در کنارش هستیم.
در طرف دیگر، مدل سنتیتر هست که ما روی اثر سرمایهگذاری میکنیم، همه هزینهها را متقبل میشویم و در قبال آن، حق نشر اثر را برای مدت مشخصی در اختیار میگیریم. انتخاب مدل، بسته به نوع کتاب، هدف مؤلف و شرایط بازار، با مشاوره کامل خودش تعیین میشود.
**شقایق فرهنگ:** یعنی در واقع شما درهای همکاری را به روی همه مدلها باز گذاشتهاید؟
**شکروی:** دقیقاً. اصل برای ما **کیفیت اثر** و **صداقت در همکاری** است. چه شما مؤلفی نوپا باشید که به دنبال ناشری حمایتگر میگردد، چه استادی باشید که میخواهد دانش تخصصیاش را با سرمایه خودش منتشر کند، ما اینجا هستیم تا با دانش فنی و شبکه حرفهایمان، این رویای چاپ کتاب را به بهترین شکل ممکن محقق کنیم. ما پل هستیم بین اندیشه شما و خوانندهتان.
پس دوستان مؤلف، اگر دستنوشتهای دارید که به آن ایمان دارید، کافی است از طریق سایت انتشارات وثوق با ما ارتباط بگیرید. اولین جلسه مشاوره ما رایگان است تا بهترین مسیر را با هم بررسی کنیم.
**شقایق فرهنگ:** این یک پیام امیدبخش و کاربردی بود. مجدداً از وقتی که در اختیار ما گذاشتید، صمیمانه تشکر میکنم.
**شکروی:** من نیز سپاسگزارم. برای همه نویسندگان عزیز آرزوی موفقیت دارم و مشتاقانه منتظر شنیدن صدای جدید و خواندن دستنوشتههای نو هستیم.
---
**پایان**
**یادداشت سردبیر (شقایق فرهنگ):** همانطور که آقای شکروی تأکید کردند، صنعت نشر امروز منعطفتر از همیشه است. مهمترین قدم، آغاز کردن و سپس انتخاب مسیر و همراهی درست است. انتشارات وثوق با پذیرش هر دو مدل سنتی و مشارکتی (با سرمایه مؤلف)، گامی به سوی democratization (همگانیسازی) فرآیند نشر برداشته است. برای کسب اطلاعات بیشتر و ارسال اثر میتوانید به بخش "همکاری با ما" در سایت مراجعه نمایید.
